Marit Middeldorp wint Palga Wetenschapsprijs 2026

HPV-vaccinatie werkt – en dat zien we in de data

Tijdens de voorjaarsdagen van de NVVP op 17 april 2026 is de Palga Wetenschapsprijs uitgereikt aan Marit Middeldorp. De ceremonie vond plaats in het Van der Valk Hotel Utrecht en kende dit jaar een bijzonder dynamisch karakter: Vier genomineerden pitchten hun onderzoek live in vijf minuten.

Het winnende onderzoek naar het effect van HPV-vaccinatie laat overtuigend zien dat vaccinatie leidt tot een duidelijke afname van (voorstadia van) baarmoederhalskanker. Daarmee levert de studie niet alleen een belangrijke wetenschappelijke bijdrage, maar ook relevante inzichten voor het vaccinatieprogramma en het bevolkingsonderzoek.

Effect van HPV-vaccinatie overtuigend aangetoond

Het bekroonde onderzoek is een grootschalige, populatie gebaseerde studie waarin gebruik is gemaakt van landelijke pathologiedata. De resultaten tonen scherp en consistent aan dat HPV-vaccinatie effectief is in het voorkomen van baarmoederhalskanker.

De resultaten onderstrepen het belang en effect van HPV-vaccinatie. Ze geven aan dat vrouwen die op hun 16de gevaccineerd zijn tegen HPV, een sterk verminderd risico lopen op  baarmoederhalskanker. De bevindingen bieden ook belangrijke inzichten voor het screeningsprogramma. De Gezondheidsraad zal dit jaar een advies uitbrengen over evaluatie en optimalisatie van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

Een prijs met groeiende betekenis

De Palga Wetenschapsprijs wordt jaarlijks uitgereikt en beloont onderzoek dat pathologiedata op innovatieve, zorgvuldige en impactvolle wijze inzet. Ook dit jaar was de belangstelling groot en de kwaliteit hoog.

Naast Marit waren er drie andere genomineerden – Laura Boer, Stefanie Costa en Hidde IJtsma namens Hannelore Coerts – die hun onderzoek presenteerden in korte, krachtige pitches. Hun bijdragen onderstreepten de breedte van het veld en de vele toepassingsmogelijkheden van pathologiedata, zowel binnen als buiten de pathologie.

Van onderzoeksvraag naar landelijke data

Voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag was het gebruik van pathologiedata een logische stap. De landelijke dekking en lange termijn van de dataset maken het mogelijk om effecten van preventieve interventies, zoals vaccinatie, op populatieniveau te analyseren.

De winnaar gaf aan de samenwerking met Palga als zeer prettig en persoonlijk te hebben ervaren. Het contact verliep laagdrempelig en ondersteunend, wat bijdroeg aan de voortgang en kwaliteit van het onderzoek.

Pathologiedata als fundament voor bredere inzichten

Dit onderzoek illustreert de kracht van de Palga als landelijke datavoorziening. Dankzij de jarenlange inzet van pathologen in Nederland is een unieke en waardevolle databron ontstaan.

Deze infrastructuur maakt het mogelijk om hoogwaardige studies uit te voeren die verder reiken dan de pathologie alleen. De data wordt benut voor vraagstukken op het snijvlak van preventie, epidemiologie, beleid en klinische praktijk. Daarmee dragen pathologen, via hun dagelijkse werk, direct bij aan inzichten die de zorg in de volle breedte verbeteren.

Prijs als stimulans voor impact en toepassing

De Palga Wetenschapsprijs draagt bij aan het zichtbaar maken van onderzoek dat ertoe doet. Het winnende onderzoek laat zien hoe data kunnen bijdragen aan betere preventie en onderbouwde keuzes in de zorg.

Door deze erkenning wordt niet alleen het onderzoek zelf bekroond, maar ook de potentie vergroot om de resultaten breder te delen en toe te passen in de praktijk.

Toekomst: bouwen op een sterke data-infrastructuur

Palga blijft zich inzetten om onderzoekers te ondersteunen bij het verantwoord gebruik van pathologiedata. Met de verdere ontwikkeling van data, analysemogelijkheden en samenwerking met andere registraties groeit ook de impact van deze infrastructuur.

Onderzoeken zoals dit laten zien wat er mogelijk is wanneer data, expertise en maatschappelijke relevantie samenkomen.

Met dank en waardering

Palga feliciteert Marit van harte met het winnen van de Palga Wetenschapsprijs 2026. Ook Laura, Stefanie en Hannelore worden bedankt voor hun sterke inzendingen, pitches en waardevolle bijdragen aan deze inspirerende ochtend.

Wij danken de NVVP voor het podium dat zij bieden tijdens de voorjaarsdagen, en alle betrokkenen die deze uitreiking mogelijk hebben gemaakt.

Samen bouwen we aan betere zorg – met data, door professionals.